بررسی اتصالات سه راهی گاز، اتصالات گازی، انواع و اقسام مختلفی دارند که یکی از پر کاربردترین آن ها، اتصالات سه راهی گاز است. به صورت کلی سه راهی گاز یک ابزار اتصالی بسیار مهم برای سیستم های لوله کشی و دریافت انشعاب از یک مسیر مشخص در سیستم های لوله کشی است.
سه راهی های گاز می توانند بر اساس نوع لوله کشی، در بخش های مختلف این سیستم ها ایفای نقش کنند که از آن ها می توان به استفاده به عنوان رابط، انشعاب دهنده، تقسیم کننده، مسدود کننده، کاهنده، تغییر دهنده مسیر جریان و اتصال دهنده اشاره داشت. از سوی دیگر، سه راهی گاز هم از متریال فلزی و همچنین از متریال پلیمری طرراحی و ساختع می شوند و به لحاظ ساختار نیز در دو گروه درزدار و لوله مانیسمان یا بدون درز تقسیم بندی خواهند شد. در این مطلب از وب سایت نیکا صنعت قصد داریم تا به بررسی اتصالات سه راهی گاز بپردازیم. با ما همراه باشید.
اتصال سه راهی گاز چیست؟
همان گونه که اشاره کرده ایم، سه راهی گاز یکی از پر کاربردترین انواع اتصالات در سیستم لوله کشی گاز محسوب می شود که از آن ها برای ایجاد مسی انشعابی از خط لوله اصلی، استفاده می کنند. سه راهی گاز سه بخش متفاوت دارد که دو بخش یا دو دهانه آن در امتداد مسیر اصلی قرار گرفته و دهانه دیگر در مسیر هدایت جریان گاز قرار می گیرد و می تواند مسیر جدیدی برای لوله کشی گاز فراهم کند.
اتصالات سه راهی گاز کاربردهای بسیار متعددی دارد و می توان به کمک آن (بدون اجرای یک خط لوله مستقل) گاز درون لوله ها را به تجهیزات، واحدها یا بخش های مختلف از یک ساختمان مسکونی و صنعتی، انتقال داد. و مجموعه صنعتی انتقال داد. سه راهی های گازی بر اساس جنس، روش تولید، نوع اتصال، قطر دهانه ها و رده فشاری در مدل های مختلفی عرضه می شوند. برخی مدل ها از لوله های درزدار و برخی دیگر از لوله های بدون درز یا سه راهی گاز مانیسمان ساخته می شوند. همچنین ممکن است اتصال سه راهی به خطوط لوله به صورت جوشی یا رزوه ای انجام شود. از جمله نکاتی که باید درباره سه راهی گاز بدانید، به شرح زیر است:
- این نوع از اتصالات، امکان انشعاب لولهها با زاویه ۹۰ درجه را فراهم می کنند
- اتصالات سه راهی سبب می شوند تا جریان سیالات در سیستم های لوله کشی ساختمان ها به آرامی و بدون مشکل برقرار گردند.
- این سه راهی ها به سیالاتی مانند گاز اجازه خواهند داد تا بدون ایجاد اختلال در فشار یا کارایی سیستم، به مسیرهای مختلف هدایت شوند.
- استفاده از اتصالات سه راهی به منظور برای حفظ جریان صحیح سیالات و اطمینان از عملکرد درست و بهینهی کل سیستم، بسیار ضروری است.
- انتخاب صحیح این قطعه باید با توجه به فشار کاری، قطر لوله، نوع سیال، دمای محیط و استاندارد طراحی شبکه انجام شود.
نکات مهم:
- اتصالات سه راهی تنها برای سیستم های لوله کشی گاز مورد استفاده قرار نمی گیرند و کاربردهای متعددی دارند. در واقع این سه راهی ها می توانند در تاسیسات مختلف مانند خطوط آبرسانی مسکونی و سیستم های فاضلاب نیز استفاده شوند.
- این اتصالات در اندازه های مختلفی تولید شده قادر خواهند بود تا اندازه ها و جنس های مختلف لوله را در خود جای دهند و آن ها را برای پیکربندی های مختلف لوله کشی تطبیق پذیر می کنند.
- عملکرد اصلی اتصالات سه راهی ایجاد یک اتصال برای تقسیم جریان مایع یا گاز است که برای توزیع آب به وسایل مختلف مانند سینک، توالت و دوش ضروری است.
- اتصالات سه راهی می توانند در سیستم های آبیاری، که توزیع موثر آب برای حفظ مناظر سالم ضروری است، بسیار ارزشمند باشند.
انواع سه راهی گاز
اتصالات سه راهی گاز در سیستم لوله کشی گاز و حتی سایر سیستم های لوله کشی سیالات، بسیار مهم و ضروری هستند. این اتصالات که به شکل حرف “T” بوده و می توانند سه بخش لوله را با یک ورودی و دو خروجی به یک دیگر متصل نمایند و جریان گاز یا سایر سیالات را در جهات مختلف تسهیل کنند. طراحی خاص اتصالات سه راهی گاز، نه تنها عملکرد را بهبود می بخشد، بلکه با اجازه دادن به تغییر جهت سیال بدون نیاز به اتصالات اضافی، کارایی سیستم های لوله کشی را نیز افزایش خواهد داد. از جمله انواع اتصالات سه راهی گاز به شرح زیر است:
1) سه راهی مساوی
سهراهی مساوی یا سه راهی هم سایز یکی از انواع اتصالات سه راهی گازی است که دارای سه دهانه با قطر یکسان می باشد. در این مدل سه راهی، هر سه نقطه اتصال دارای اندازه یکسانی هستند که این امر موجب می شود نرخ جریان در تمام شاخه ها ثابت و یکنواخت باقی بماند. از جمله ویژگی های این نوع سه راهی می توان به موارد زیر اشاره داشت:
- هر سه دهانه دارای قطر یکسانی هستند که حفظ نرخ جریان یکنواخت را آسان می سازد.
- برای ایجاد انشعاب در سیستم لوله کشی استفاده می شود، به طوری که سیال یا گاز به طور مساوی در شاخه ها توزیع می گردد.
- این سه راهی تضمین می کند که جریان در محل انشعاب تغییر یا کاهش نمی یابد و فشار و سرعت جریان نیز ثابت خواهد ماند.
2) سه راهی تبدیلی
سه راهی کاهنده یا سه راهی تبدیلی، (Reducing Tee) نوعی اتصالات سه راهی گاز است که برای ایجاد انشعاب در خط لولهکشی به کار می رود. در این نوع اتصالات سه راهی، اندازه انشعاب کوچک تر از اندازه لوله اصلی (هدر) می باشد که امکان کاهش قطر را فراهم می سازد. مشخصات این قطعه با دو اندازه بیان خواهد شد که نشان دهنده ابعاد لوله اصلی و انشعاب خواهد بود.
3) سه راهی رزوه ای
سه راهی های رزوه دار عمدتاً برای ترکیب یا تقسیم جریان سیالات مورد استفاده قرار می گیرند. این نوعی از اتصالات سه راهی گازی که شکل آن ها مانند T می باشد، دارای دو خروجی با زاویه ۹۰ درجه نسبت به اتصال به خط اصلی هستند. این سه راهی ها با داشتن رزوه، به لوله ها متصل شده و در واقع قطعه کوتاه لوله با یک خروجی جانبی بوده و برای اتصال لوله هایی با قطرهای مختلف یا برای تغییر جهت لوله ها مورد استفاده قرار می گیرد. سه راهی های رزوه ای به وسیله رزوه زنی به لوله ها متصل خواهند شد و به دلیل نصب اتصالات گاز به صورت آسان و قابلیت باز و بسته شدن سریع، در سیستم های خانگی و پروژه های کوچکتر گاز رسانی کاربرد دارد.
این سه راهی ها از متریال مختلفی طراحی و ساخته می شوند و به صورت گسترده در شبکه های خط لوله برای انتقال مخلوطهای سیال دو فازی مورد استفاده قرار می گیرند. از جمله نکاتی که باید بدانید شامل موارد زیر است:
- سه راهی رزوه ای، معمولاً در کاربرد های کم هزینه و غیر بحرانی مانند آب خانگی، حفاظت از آتش و سیستم های آب خنککننده صنعتی مورد استفاده قرار می گیرند.
- سه راهی های رزوه ای، معمولاً از چدن خاکستری یا چدن چکش خوار، برنج یا برنز ریخت هگری شده یا آلیاژ فورج شده و فولاد کربنی طراحی و ساخته می شوند.
4) سه راهی جوشی
سهراهی جوشی نوعی اتصالات سه راهی گاز می باشد که نقشی حیاتی در هدایت جریان، اتصال خطوط فرعی و حفظ یکپارچگی فشار ایفا می کنند. این اتصالات به دلیل استحکام، قابلیت اطمینان و طول عمر بالا، در طیف وسیعی از کاربردها ( از خطوط لوله نفت و گاز گرفته تا واحدهای پتروشیمی و سیستمهای تولید برق ) مورد استفاده قرار می گیرند. انتخاب نوع مناسب سهراهی جوشی می تواند موجب افزایش بهره وری سیستم، کاهش هزینه های تعمیر و نگهداری و تضمین ایمنی عملیات در شرایط کاری دشوار گردد.
کاربردهای سه راهی در سیستم لوله کشی گاز
سه راهی ها در سیستم های لوله کشی گاز در محیط های مختلف کاربردهای فراوانی دارند. به صورت کلی باید اشاره داشت که انواع اتصالات سه راهی گاز، علاوه بر ایجاد انشعاب، برای تغییر قطر مسیر فرعی مورد استفاده قرار می گیرند و در چنین شرایطی از سه راهی نا مساوی یا تبدیلی استفاده می کنند که قطر خروجی انشعاب آن از قطر خط اصلی کوچک تر می باشد. ویژگی های اتصالات سه راهی سبب شده تا مهندسان و طراحان سیستم های تاسیساتی، حجم جریان ورودی به مسیر فرعی را متناسب با مصرف تجهیزات تنظیم نمایند. از جمله کاربردهای بسیار مهم سه راهی ها در سیستم لوله کشی گاز به شرح زیر است:
- دریافت انشعاب از خط اصلی گاز یا خط لوله اصلی
- توزیع و چخش و انتقال سیالات مانند گاز میان واحدهای مصرف کننده مختلف یا دستگاه های متفاوت
- متصل کردن لوله های فرعی گاز با قطر های مختلف به خط لوله اصلی گاز
- توسعه دادن شبکه لوله کشی
- ایجاد مسیرهای جدید در موتورخانه ها و سایر واحدها و مجموعه های صنعتی
- اتصال خطوط فرعی در تاسیسات پالایشگاهی و پتروشیمی
بیشتر بخوانید: راهنمای انتخاب بهترین اتصالات گاز و لوله گازی
جنس سه راهی گاز و تفاوت آن ها
اتصالات سه راهی گاز می تواند از متریال فلزی و همچنین متریال پلیمری پلی اتیلن طراحی و تولید شود و هر کدام از آن ها نیز کاربردهای خاص خود را دارد. فولاد مورد استفاده در ساخت این سه راهی ها معمولا به شرح زیر است:
- فولاد کربنی (ASTM A234 WPB, ASTM A105)
- فولاد ضدزنگ یا استنلس استیل (ASTM A403 WP304/316)
- فولاد آلیاژی (ASTM A182 F11, F22)
انتخاب ماده اولیه به عواملی همچون فشار، دما و نوع سیال در حال انتقال بستگی دارد.
نکات مهم هنگام خرید سه راهی گاز
خرید اتصالات سه راهی گاز با کیفیت برای پروژه های مختلف اهمیت بسیاری دارد. سه راهی ها باید بر اساس استانداردهای روز دنیا طراحی و ساخته شوند و البته متریال ساخت آن ها نیز اهمیت بسیاری دارد. از جمله نکات خرید سه راهی گاز به شرح زیر است:
- سه راهی های گاز را از تولید کنندگان و برندهای معتبر تهیه کنید
- در رابطه با نوع سه راهی مورد نیاز پروژه تان تحقیق کرده و به خوبی نقشه ها را مطاله نمایید.
- سه راهی ها را بر اساس نوع پروژه و کاربرد انتخاب کنید.
- به هنگام خرید سه راهی به متریال ساخت و استانداردهای آن توجه فرمایید.
استانداردهای تولید سه راهی گاز
یکی از موضوعات مهمی که باید در هنگام خرید سه راهی های گاز به آن توجه فرمایید، استانداردهای تولید سه راهی های گاز است. از جمله استانداردهای تولید سه راهی گاز به شرح زیر است:
- استاندارد ملی ایران شماره ۳۰۷۶ (استاندارد اتصالات فولادی جوشی )
- استانداردهای IGS (استانداردهای شرکت ملی گاز ایران)
- IPS (استانداردهای صنعت نفت ایران)
- استانداردهای API 5L، ISO 3183، ASTM A53 و ASTM A106
- استاندارد ISIRI (سازمان ملی استاندارد ایران)
- ISO 3183 سازمان بینالمللی استانداردسازی (ISO)
- و….
سخن پایانی
در این مطلب از وب سایت نیکا صنعت سعی کردیم تا به بررسی اتصالات سه راهی گاز بپردازیم و اطلاعاتی را در این خصوص در اختیار شما قرار دهیم. برای کسب اطلاعات بیشتر به وب سایت ما مراجعه کرده و با کارشناسان در خصوص خرید سه راهی های گاز مشورت فرمایید.
سوالات متداول
1. برای لوله کشی های توکار چه سه راهی مناسب است؟
برای لوله کشی توکار، استفاده از سه راهی مانیسمان (بدون درز) توصیه می شود،
2. در لوله کشی رو کار گاز، چه سه راهی توصیه خواهد شد؟
در لوله کشی رو کار، می توان از سه راهی های درز دار نیز استفاده کرد، اما باید از استاندارد های سه راهی اطمینان حاصل نمایید.
3. سه راهی های گازی چگونه نصب می شوند؟
نصب بر اساس نوع سه راهی صورت می گیرد و بسیار مهم است که از تکنیک های مهر و موم صحیح مانند جوشکاری یا رزوه زنی استفاده گردد تا از نشت گاز جلوگیری شود.
ثبت ديدگاه