امروزه لوله کشی گاز رسانی در ساختمان ها به صورت توکار طراحی و اجرا می شود و همین موضوع سبب شده تا بسیاری از افراد فعال در حوزه ساختمان سازی، به دنبال استانداردها و نکات ایمنی لوله کشی گاز توکار خانگی باشند. سیستم های گاز رسانی سیستم های پر خطری هستند که هر گونه اشتباه و خطا در طراحی و اجرای آن ها صدمات جبران ناپذیری را ایجاد می کند.
بنابراین با دانستن استاندارد لوله کشی گاز توکار خانگی و اجرای لوله کشی بر اساس استانداردها، می توان از مشکلات و فجایع جلوگیری کرد. در این مطلب از وب سایت نیکا صنعت قصد داریم تا به بررسی استاندارد لوله کشی گاز توکار خانگی بپردازیم. با ما همراه باشید.
استاندارد لولهکشی گاز تو کار چیست؟
منظور از استاندارد لوله کشی گاز تو کار، دستور العمل ها، نکات، فرمول ها، روش های طراحی و اجرا و … می باشد که از سوی سازمان ها و مراجع ذی ربط وضع شده تا لوله کشی های گاز در سیستم های گاز رسانی بر اساس آن ها انجام شود و در نهایت از فجایع مختلف مانند نشت گاز، ترکیدگی لوله های گاز و … جلوگیری شود.
از آن جا که لوله کشی های گاز تو کار در دسترس نیستند و در داخل زمین، دیوار ها و … کار گذاری می شوند، اجرای صحیح، کیفیت لوله ها و کنترل آن ها حساسیت بسیار بالایی دارد. در این خصوص نیز دستور العمل های مهمی تحت عنوان استاندارد لوله کشی گاز تو کار وجود دارد که در ساختمان سازی و سیستم های گاز رسانی باید رعایت گردد.
یکی از نکات بسیار مهمی که باید بدانید این است که لوله های گاز تو کار، از مقاومت و استحکام بسیار بالایی برخوردار بوده و در برابر ضربه ناگهانی، فرسایش، رطوبت نیز تحمل بسیاری دارد.
| موضوع | الزام یا نکته مهم | اهمیت |
|---|---|---|
| نوع لوله | لوله باید مطابق مشخصات فنی و استاندارد مورد تأیید پروژه و مقررات گازرسانی انتخاب شود. | بسیار زیاد |
| مسیر لولهکشی | مسیر باید طبق نقشه مصوب و با رعایت الزامات فاصله، دسترسی و ایمنی اجرا شود. | بسیار زیاد |
| اتصالات | اتصالات باید متناسب با جنس و مشخصات لوله و مورد تأیید مقررات گازرسانی باشند. | بسیار زیاد |
| حفاظت و پوشش لوله | لولههای توکار باید در برابر خوردگی، آسیب مکانیکی و شرایط محیطی طبق ضوابط محافظت شوند. | زیاد |
| عبور از دیوار و کف | عبور لوله از اجزای ساختمان باید مطابق جزئیات اجرایی و ضوابط مربوط به حفاظت لوله انجام شود. | زیاد |
| شیر قطع گاز | محل شیرهای قطع باید بهگونهای باشد که دسترسی و قطع جریان گاز در شرایط لازم امکانپذیر باشد. | بسیار زیاد |
| تست نشتی و فشار | پس از اجرای شبکه، آزمونهای لازم طبق مقررات و روش مورد تأیید باید انجام شود. | بسیار زیاد |
| تأیید نهایی | سیستم باید توسط مجری یا ناظر دارای صلاحیت و مرجع مربوطه مطابق مقررات بررسی و تأیید شود. | بسیار زیاد |
| تأسیسات مجاور | در اجرای لولهکشی باید الزامات مربوط به فاصله و تداخل با برق، آب و سایر تأسیسات رعایت شود. | زیاد |
چرا رعایت استاندارد لوله کشی گاز اهمیت دارد؟
استانداردهای لوله کشی گاز شامل بخش های مختلف از جمله طراحی سیستم های گاز رسانی، اجرای سیستم گاز رسانی، نکات طراحی و اجرایی، متریال مناسب در لوله کشی گاز ( بر اساس نوع ساختمان و تعداد افراد ساکن در آن ها )، نوع جوشکاری و نکات آن و … می باشد.
تمامی این نکات که در استانداردها و آیین نامه ها گرد آوری شده است به طراحی و اجرای ایمن سیستم گاز رسانی می پردازد. حال اهمیت در نظر گرفتن استانداردها و آیین نامه ها از سوی مهندسان و همچننی سازندگان ساختمان به دلیل موارد زیر است:
- جلوگیری از فجایع و مشکلات مربوط به سیستم گاز رسانی در ساختمان ها
- حفظ جان و مال افراد ساکن در ساختمان ها
- اجرای صحیح و اصولی سیستم گاز رسانی
- استفاده از متریال مناسب و با کیفیت و در عین حال مقرون به صرفه
- جلوگیری از نشت گاز در ساختمان ها
- کاهش عیب و ایراد و خرابی های مربوط به سیستم گاز رسانی
- کاهش وسایل گاز سوز در خانه ها و ساختمان ها و بهبود مصرف گاز و صرفه جویی در آن
- نصب سیستم های لوله کشی گاز و وسایل گاز سوز و دودکش به صورت ایمن و بدون آسیب
- پیش بینی تهویه کافی و انتقال تمامی گازهای حاصل از سوختن اجسام گاز سوز به خارج از ساختمان و جلوگیری از ورود آن به خانه و ساختمان ها و …
بیشتر بخوانید : مزایای اتصالات فولادی نسبت به پلیاتیلن | مقایسه مقاومت، دوام و کاربرد
مهم ترین ضوابط اجرای لوله کشی گاز تو کار
یک سری ضوابط در اجرای لوله کشی گاز تو کار خانگی وجود دارد که جزء ضوابط و استانداردهای بسیار مهم به شمار می آید و رعایت آن ها از اهمیت بالایی برخوردار می باشد. از جمله استانداردها و ضوابط بسیا مهم در لوله کشی گا تو کار، به شرح زیر است:
1) انتخاب لوله و اتصالات استاندارد
یکی از مهم ترین ضوابط و استانداردهای لوله کشی گاز توکار خانگی، انتخاب نوع لوله و اتصالات مربوط به آن می باشد. لوله های گازی در ابعاد و ضخامت های مختلفی طراحی و تولید می شوند که هر کدام از آن ها کاربرد مخصوص خود را دارد.
انتخاب نوع لوله بر اساس عوامل مختلف از جمله فشار گاز، دمای محیط، نوع گاز منتقل شونده و استانداردهای ایمنی وضع شده در مقررات ملی ساختمان ها و آیین نامه های مربوطه صورت می گیرد. اتصالات لوله ها به اندازه خود لوله های گاز حائز اهمیت است و برای ان ها نیز استانداردهای ویژه ای وجود دارد.
از جمله استانداردهای بسیار مهم لوله کشی گاز در ایران، استانداردهای IGS (استانداردهای شرکت ملی گاز ایران) و IPS (استانداردهای صنعت نفت ایران) می باشند. از سوی دیگر یک سری استانداردهای بین المللی نیز در این خصوص وجود دارد که تولید کنندگان و پیمان کاران ملزم به رعایت آن ها هستند.
به خاطر داشته باشید که انتخاب درست لوله گاز و اتصالات مربوط به آن ها، تضمین کننده ایمنی و کارایی شبکه گازرسانی حتی در ساختمان ها می باشد. کوچک ترین نشتی در خطوط گاز می تواند منجر به حوادث بسیار دلخراش شده و به همین دلیل در استانداردها و ضوابط تاکید شده است که لوله و اتصالات گازی باید از تحمل دمایی و فشار بالایی برخوردار باشند.
بیشتر بخوانید : اتصالات جوشی یا رزوهای؟ بررسی تفاوتها، مزایا و معایب هرکدام
2) عمق و مسیر عبور لوله ها
یکی دیگر از ضوابط بسیار مهم در لوله کشی گاز تو کار خانگی، عمق و مسیر عبور لوله های گاز است. به صورت کلی باید اشاره داشت که استانداردها و ضوابط لوله کشی گاز در خانه ها، شامل نصب ایمن و استاندارد لوله ها می باشد.
رعایت ضوابط مربوطه در این خصوص، می تواند از بروز حوادث اجتمالی و نشت گاز جلوگیری نماید. از سوی دیگر سبب تضمین عملکرد بهینه و طول عمر سیستم گاز رسانی در خانه خواهد شد. از جمله ضوابط بسیار مهم در این حوزه به شرح زیر است:
- لوله های گاز در مسیر عبور به طبقات لازم است که از مشاعات عبور کنند.
- لوله هیچ واحدی از داخل واحد دیگر نباید عبور کند
- لوله های مجاور فاصله نسبی ۲ الی ۳ سانتی متر از یک دیگر داشته باشند.
- لوله ها حداقل فاصله یک و نیم متری از چاله آسانسور داشته باشند. زیرا آسانسور دارای ویبره و لرزش بوده که به می تواند به جوشها و اتصالات گازی آسیب وارد کند و این موضوع سبب جلوگیری از شکنندگی لوله ها به خصوص در محل های جوشکاری خواهد شد.
- لوله های گاز از نزدیک انواع کنتور گاز یا جعبه فیوز داخل واحد ها، عبور نکند.
3) عایق کاری و پوشش ضد خوردگی
عایق کاری لوله های گاز و استفاده از پوشش های ضد خوردگی نیز یکی از مهم ترین ضوابط مربوط به لوله کشب گاز تو کار می باشد. در این خصوص نیز استفاده از لوازم عایق کاری مناسب اهمیت بالایی دارد، مانند نوار عایق. از جمله ضوابط مهم به شرح زیر است:
- کلیه لوله ها و اتصالات تو کار به دلیل آن که توسط ملات پوشیده می شود باید توسط دو لایه نوار عایق، عایق کاری گردد.
- نوارپیچی، باید به گونه ای باشد که دو لایه پوشش با اوورلپ ۵۰ درصد، بدهد
- در لوله کشی گاز تو کار، باید لوله گاز توسط حلالی مانند بنزین و دستمال از چربی ها پاک شود.
- در اتصالات گاز، که پس از لوله و در محل جوشکاری می گردد، باید از نوار سرجوش استفاده گردد.
4) محل نصب شیرهای قطع کننده
محل نصب شیر های قطع کننده از اهمیت بسیاری از برخوردار است. بر اساس استانداردها و آیین نامه ها، شیرهای قطع و وصل سیستم گاز رسانی لازم است تا در محل مناسب و در دسترس نصب شوند. بدین ترتیب در مواقع اضطراری خطر می توان به راحتی و به سرعت جریان گاز را قطع و کنترل کرد. نکته بسیار مهم این است که هر وسیله گاز سوز باید شیر اختصاصی خود را داشته باشد.
بیشتر بخوانید : نیپل لوله چیست؟ | کاربرد، انواع و نکات مهم در انتخاب نیپل
استانداردهای ملی و مقررات مربوط به لوله کشی گاز
استانداردهای ملی و مقررات مربوط به لوله کشی های گاز در مبحث 17 مقررات ملی ساختما نجمع آوری شده است که این ضوابط، همان استانداردهای شرکت ملی گاز می باشد. به خاطر داشته باشید که در نظر گرفتن آیین نامه در طراحی و اجرا و رعایت این استانداردها احتمال نشتی، آتشسوزی و انفجار را کاهش می یابد و عملکرد ایمن شبکه گاز تضمین خواهد شد.
باید اشاره داشت که مهمترین استانداردهای لوله کشی گاز شامل موارد ذکر شده در زیر است:
- انتخاب مسیر مناسب لوله ها
- استفاده از لوله و اتصالات استاندارد
- تعیین قطر لوله متناسب با میزان مصرف
- نصب صحیح شیرهای قطع و وصل گاز
- رعایت فاصله ایمن از سایر تأسیسات
- انجام تست فشار و نشتی پیش از بهره برداری و ..
مراحل اجرای لوله کشی گاز توکار
مراحل و نحوه لوله کشی گاز تو کار خانگی باید به صورت کامل بر اساس استانداردهای ملی ساختمان و آیین نامه ها و مشخصات فنی انجام شود تا بدین ترتیب ایمنی سیستم حفظ گردد. مراحل اجرای لوله کشی گاز تو کار به شرح زیر است:
- طراحی مسیر لوله کشی گاز توسط مهندسان و تعیین قطر مناسب لوله ها
- انتخاب نوع مناسب لوله بر اساس ضوابط و استانداردها
- انتخاب اتصالات و شیرآلات استاندارد
- اجرای شبکه لوله کشی بر اساس مشخصات و ضوابط فنی و اجرای جوشکاری استاندارد
- انجام تست فشار و تست نشتی
- بازرسی و تأیید نهایی پیش از بهره برداری
- پوشاندن لوله ها با مصالح ساختمانی
بیشتر بخوانید : تفاوت لوله مانیسمان و درزدار؛ بررسی 7 تفاوت بین آنها
آزمایش نشتی و تست فشار پس از اجرا
در سیستم تاسیسات و اجرای لوله کشی ها، آزمایش نشتی و تست فشار بسیار حائز اهمیت است زیرا مشکلات سیستم تاسیساتی در این بخش به راحتی مشخص می شود. سیستم گاز رسانی خانگی نیز از این قاعده مستثنی نبوده و پس از پایان اجرای لوله کشی، انجام تست فشار و تست نشتی الزامی خواهد بود.
این آزمایش ها به منظور اطمینان از آب بندی کامل اتصالات می باشد و همچنین نبود هر گونه نشتی در شبکه گاز با این تست ها مشخص خواهد شد. پیش از بهره برداری تمامی تست ها و ازمایش ها باید به تایید مهندسان و عوامل ذی ربط برسند.
اشتباهات رایج در اجرای لوله کشی گاز تو کار
- خرید و استفاده از لوله های غیر استاندارد
- جوشکاری غیر اصولی لوله های گاز و عدم جوشکاری بر اساس وضابط و استانداردها
- عبور لوله گاز از مکان های نا مناسب و غیر اصولی
- استفاده از شفت های بسته و بدون تهویه
- عدم رعایت فاصله ایمن از سیم کشی برق و سایر فواصل ایمن در طراحی و اجرا
- استفاده از شلنگ های نامناسب برای وسایل گازسوز
- عدم نصب صحیح شیر قطع گاز در نقاط مهم
- عدم انجام تست ها آزمایشات نشتی
بیشتر بخوانید : نکات ایمنی در نصب اتصالات گاز | راهنمای نصب ایمن و اصولی
سخن پایانی:
در این مطلب از وب سایت نیکا صنعت سعی کردیم تا به بررسی استاندارد لوله کشی گاز توکار خانگی بپردازیم و اطلاعاتی را در این خصوص در اختیار شما قرار دهیم. برای کسب اطلاعات بیشتر به وب سایت ما مراجعه کرده و با کارشناسان و مشاوران ما مشورت فرمایید.
سوالات متداول
۱. چه اشتباهاتی در اجرای لوله کشی گاز سبب نشتی گاز خواهد شد؟
استفاده از لوله غیر استاندارد، جوشکاری نامناسب و غیر اصولی، استفاده از شلنگ نامناسب، عدم انجام تست نشتی
۲. نشانه های وجود مشکل در سیستم گازکشی خانگی کدام است؟
وجود بوی گاز در محیط، خاموش شدن مکرر شعله وسایل گازسوز ، کاهش فشار گاز ، تغییر رنگ شعله به زرد یا نارنجی و ..
۳. در لوله کشی گاز تو کار بهترین لوله کدام است؟
لوله مانیسمان یا لوله بدون درز فولادی
ثبت ديدگاه